• Tarih

    Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Kalk?nma Deneyimi

    2018-12-07

    Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi, Çin'in kuzeybat?s?nda yer alan önemli bir ekonomik merkez, enerji havzas? ve ülkenin Avrasya co?rafyas?na geçi?ini sa?layan jeostratejik bir bölgedir. Nitekim, Orta Asya-Çin do?algaz ve petrol boru hatlar? ve Bat? Çin-Bat? Avrupa hatt? da bu bölgenin topraklar?ndan geçmektedir. Verilere göre, Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin petrol rezervleri yakla??k 5,6 milyar ton, do?algaz rezervleri yakla??k 1,4 trilyon metreküp olarak hesaplanm??t?r. Bunlar?n içinde bölgedeki petrol rezervleri Çin'in toplam petrol rezervlerinin yüzde 30'unu ve do?algaz rezervleri yüzde 34'ünü olu?turmaktad?r. Bölge uranyum, kömür, bak?r, demir, alt?n ve gümü? gibi madenleri de bar?nd?rmaktad?r. Bölgedeki kömür rezervleri 2,19 trilyon ton olarak, ülkenin toplam kömür rezervlerinin yüzde 40'?na kar??l?k gelmektedir.

    Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi, ekonomik kalk?nmaya yönelik oda??n? y?llard?r sürdürmektedir. Ya?am standartlar?n? iyile?tirmek, yerel ekonomiye katk?da bulunmak ve dayan??may? desteklemek için çaba göstermektedir. Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulmas?ndan önce Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'ndeki ekonomi büyük ölçüde ilkel düzeyde sürdürülen tar?ma ba?l? idi. Tar?mda feodal üretim ili?kileri egemendi ve tar?m arazilerinin ço?u toprak sahiplerine aitti. Toplam yerel nüfusun yüzde 93'ünü olu?turan köylü halk, ilkel düzeyde tar?m faaliyeti ile geçimini sa?l?yordu. Sanayi sektörü yoktu ve ekonomik geli?me düzeyi son derece geriydi. Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulmas?ndan sonra Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi kalk?nma konusunda önemli ad?mlar att? ve bölgede a?amal? olarak modern bir tar?m sistemi ve kapsaml? bir üretim sektörü kuruldu. Bugün Xinjiang bir enerji üretim merkezi olman?n d???nda, imalat sanayi ve hizmet sektörlerinin de geli?ti?i, giderek daha fazla teknoloji yo?un hale gelen bir bölgedir. 2015 y?l?n?n verilerine göre, bölgedeki tar?m sektörünün GSY?H'deki pay? yüzde 16,7, sanayi sektörünün pay? yüzde 38,2 ve hizmet sektörünün pay? yüzde 45,1 düzeyinde gerçekle?mi?tir. Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin ekonomisinde petrol sanayii, demir d??? metaller sanayii, elektrik sektörü, kimya endüstrisi, demir ve çelik sanayii, kömür endüstrisi, tekstil endüstrisi, makine ve ekipman imalat?, tar?msal g?da sanayi ve in?aat malzemeleri sanayii öne ç?kan sektörlerdir. Hâlihaz?rda Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nde 74 endüstriyel ?ehir ve ilçe, Ka?gar ve Horgos (Korgas) özel ekonomik bölgeleri, 29 ulusal liman ve uluslararas? yük ta??mac?l??? için kullan?lan 2 havaliman? bulunmaktad?r. ?u anda bölgede 94 sanayi bölgesi ile farkl? teknoloji ve ekonomi geli?me bölgeleri bulunmaktad?r.

    Tablo 1: Xinjiang'daki Teknoloji ve Ekonomi Geli?me Bölgeleri

    • Bole S?n?r Ekonomi ??birli?i Bölgesi

    • Shihezi S?n?r Ekonomi ??birli?i Bölgesi

    • Tacheng S?n?r Ekonomi ??birli?i Bölgesi

    • Urumçi Ekonomi Ve Teknoloji Geli?me Bölgesi

    • Urumçi ?hracat Merkezi

    • Urumçi Yeni Yüksek Teknoloji Endüstri Geli?me Bölgesi

    • Yining S?n?r Ekonomi ??birli?i Bölgesi

    Dengeli ve planl? ekonomik geli?menin sa?lanmas? Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruldu?undan günümüze takip etmeye çal??t??? bir ilke olmu?tur. Çin 1955-1978 y?llar? aras?nda Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'ne toplam 7,19 milyar yuan finansman sa?lad?. Lanzhou-Urumçi Demir Yolu, Karamay ve Tar?m petrol sahalar? dahil bölgedeki birçok önemli altyap? ve di?er endüstriyel proje bu büyük devlet fonlar?yla tamamland?. Xinjiang'?n kalk?nma deneyimi Çin reformu ve d??a aç?lma dürtüsünün ba?lad??? 1978'den beri artarak devam ediyor. Ekonomik reform, 1980'li ve 1990'l? y?llarda do?u k?y?s?nda yo?unla?t? ve ekonomik büyüme bölgeler aras?ndaki gelir farklar?n?n artmas?na neden oldu.

    Xinjiang bölgesinin kalk?nma sorunlar?, ülkenin Kuzey Bat? bölgesinin kalk?nma sorunlar?ndan ba??ms?z dü?ünülemez. Kaynak aç?s?ndan zengin olsa da, Kuzeybat?, ekonomik büyüme ve geli?me aç?s?ndan do?u k?y?s?ndan daha geride yer ald?. 2014'te, Kuzeybat? bölgelerinin GSY?H'leri toplamlar?, ulusal GSY?H'nin yüzde 6's?n? olu?turuyordu. Buna kar??l?k, k?y? bölgesinde yer alan örne?in Guangdong'un GSY?H'si, ulusal GSY?H'nin yüzde 11'i düzeyindeydi. Bu nedenle Çin devleti 2000'li y?llardan itibaren Kuzey Bat? bölgelerini kalk?nd?rmak için bölgesel kalk?nma politikalar? uygulamaya koydu. Bunlardan ilki "Bat? Kalk?nma Giri?imi" idi. Günümüzde ise, ?pek Yolu Ekonomik Ku?a?? ve 21. Yüzy?l Deniz ?pek Yolu projelerinden olu?an Çin Devlet Ba?kan? Xi Jinping 7 Eylül 2013'te Kazakistan Nazarbayev Üniversitesi'nde yapt??? bir konu?mada dile getirdi?i Bir Ku?ak-Bir Yol Giri?imi bölgenin kalk?nmas?n?n anahtar? konumunda bulunuyor. Projenin, ekonomileri 21 trilyon dolara ula?an ku?ak güzergâh? üzerindeki 65 ülkenin ekonomik ve kültürel hayat?na canl?l?k kazand?rmas? beklenmektedir. Kazakistan, Pakistan ve Mo?olistan ile s?n?r kom?usu olan Xinjiang bölgesi Bir Ku?ak Bir Yol Giri?imi ticaret ve lojistik merkezi konumunda. Örne?in Ku?ak ve Yol giri?iminin önemli bir alt projesi olan "Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru" kapsam?nda Çin, Xinjiang bölgesinde yer alan Ka?gar'dan Gwadar'a 3218 kilometrelik bir yol in?a edecek ve Orta Asya, Güney Asya ve Ortado?u'yu birbirine ba?layan bir noktada yer alan Gwadar Liman?'na ula?acak. Çin hükümeti, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru'nu ve Güney-Bat? Asya ve Avrasya ticaret yollar?yla lojistik kanallar?n? güçlendirerek, bölgenin ekonomisine yönelik yeni bir kalk?nma modeli geli?tirmektedir. Bu nedenle bölgeye yönelik yo?un altyap? yat?r?mlar? yap?l?yor. 2017 y?l?nda altyap? için 1,5 trilyon yuan (218 milyar dolar) harcama yap?lmas? planlan?yor. Bu yat?r?m plan? içinde yollara 200 milyar yuan, demiryolu a??na 34,7 milyar, ba?kent Urumçi'deki havaliman?n? yenilemek için 14,4 milyar dolar bütçe ayr?ld?. Bölgede su tahliye, güç iletim ve bulut bilgi i?lem gibi projelere de 227 milyar yuan üzerinde yat?r?m yap?lmas? planl?yor. Ayr?ca Çin-Kazakistan s?n?r?ndaki bir kara liman? olan Urumçi ile Horgos'u birbirine ba?layan h?zl? bir demiryolu projesi üzerinde de çal???l?yor.

    Xinjiang'?n kalk?nma sürecinin anla??lmas?nda "Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nde Etnik E?itlik, Dayan??ma ve Kalk?nmaya Tarihî Tan?kl?k" ba?l???n? ta??yan rapor önemli ipuçlar? sunuyor. Raporda yer alan verilere göre Çin son 60 y?lda bölgeye yakla??k 1,7 trilyon yuan (266,6 milyar ABD dolar?) yat?r?m yapm??. 1980'li y?llarda Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi ile ülkenin di?er bölgelerinden 100'ün üzerinde yüksek ö?retim kurumu aras?nda bir i? birli?i program? ba?lat?ld? ve toplam kay?tl? ki?i say?s? 800'den 6.800'e yükseldi. 2014 y?l?nda Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'ndeki etnik az?nl?k kökenli toplam 54.000 ö?renci bu kurumlarda kay?t yapt?rd?; ayr?ca özerk bölgeye 21.000 üniversite ve iki senelik enstitü mezunu kazand?r?ld?.

    Refah?n ve ekonomik geli?menin önemli göstergelerinde biri olan gelirin bölgedeki de?i?imi ise Tablo'2'de sunulmaktad?r. Xinjiang'?n GSYH'si 1978'den beri yükselerek 3,9 milyar yuandan 2016'da 961,7 milyar yuana ula?t?. Ayn? dönemde ki?i ba??na dü?en gayrisafi yurt içi hâs?la da 313 yuandan 40.427 yuana yükseldi. Ki?i ba??na dü?en harcanabilir gelir, kentte ya?ayanlar için 319 yuandan 28.463 yuana k?rsal bölgede ya?ayanlar için ise 119 yuandan 10.183 yuana ç?kt?.

    Tablo 2: Xinjiang Bölgesel Gelir De?i?imi

    1978-2016 (Yuan)

    1978 2016 1978-2016 Ortalama Y?ll?k Büyüme H?z?

    GSYH 3,9 milyar 961,7 milyar %6,9

    Ki?i Ba??na GSYH 313 40.427 %10,5

    Ki?i Ba??na Dü?en Harcanabilir Gelir (Kent) 319 28.463 %10,1

    Ki?i Ba??na Dü?en Harcanabilir Gelir (K?r) 119 10.183 %9,1

    Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'ndeki kalk?nma deneyimi incelendi?inde ekonomik yap?n?n istikrarl? bir ?ekilde iyile?ti?i ve altyap?n?n gittikçe daha eksiksiz hale geldi?i gözleniyor. Bat? bölgelerinin genelinde oldu?u gibi Xinjiang da do?u sahillerine göre göreli olarak daha geri konumda bulunuyor. Ancak özellikle Ku?ak ve Yol Giri?imi bölgenin h?zla geli?mesine bir üretim ve lojistik merkezine dönü?mesine büyük katk? yapacak.

    真人捕鱼赢钱下载 手机赌钱app| 掘金棋牌首页| 真钱棋牌游戏手机版| 正规赌博app| 金豪棋牌首页